Forum Créole !
KOS POU KOSE I AR'PONDE A OU LO CAF
De : Capote Désiré
Email :
Pays : Rénion
Date : 8 Nov 2000
Ma la remarké que domoune, kom lo ti' Caf i yaime bien fé lo vantar et essaye monte domoune koman li guin bien écri. Mi na poin de problème pou ça mé néna dé tites choses pou mète o clère. Na poin in sol manière pou kose Kréol Rényoné parceki dépan kel zendroi ou abite, dan lé haut ou lé bas. Lo yab i kose in manière, lo caf in ote, lo malbar nèna osi sa fason de dire. Pou kestion ècrire mi koné pa, l'école la pa apran à moin et mi dèbrouille kom mi guin dessu clavier. Donc mi di moin, sak la mète zot doi dessou mon né pou dire mi écri mal, ma réponde à zot kan Kréol sera enseigné kom i devré, ma allè apran mon ortograf.
Aprè in ote zafère importan ki fo pa oublié. Mi lé fière kose mon Kréol et ma la pa honte rouv mon guèle pou kosé ou écrir. Mé Kréol Rényoné lé pa in langaz que lé fondalement diféran d'fransé kan ou compare à lu avek dote Kréol kom le Morisyen. Mi explik à moin ici: kan zexclaves la arivé à Maurice, zot tè koné pa kose fransé di tou et kom zot té mèlanzé, té avé pad' moyen pou komuniké dan in langaz. Donc falé a zot cré band mot pou comprand zorde du maitres. Kom zexclav tè mor pareil lo mous, zexclav' té ramplassé. Lo langaz que té pou komans nète, té brise, casse, rearanze, et dévelop avek dote langaz dé nouvo zarivans. Mi lé pa in expert dedan et sa lé en gro koman Kréol Morisyen la nète. zistoir Krèol Rényoné lé pa pareil. Aparaman, zexclav' té avé déja in ti konésans d'fransé. Lo fransé que té kose dan se tan la par band blan la été modifié mé pa fondamentaleman. Si zot i écoute domoune dande fond mafate, sot i kose in kréol que lé tré similère d fransé dantan lontan. Donc vien pa enkikine à moin avek zot discour, 'ouais, apran à moin kose lo vrai Kréol Rényioné ou ouais ma la honte kan mi li domoune ékri Krèol et i guin pa'.
www.creole.org